(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer'in sorunlarını dinlediği Altunhisarlı elma üreticisi Cemil Acer, üretimde maliyet artışlarının üreticiyi zorladığını belirterek, "Şu ana kadarki yapılan işlere göre, yüzde 40'a yakın bir artış var" dedi.CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde'nin Altunhisar ilçesinde elma üreticisi Cemil Acer ile 650 dönümlük elma bahçesinde bir araya gelerek, üretim sürecinde yaşanan sorunları yerinde dinledi.Zirai don riski, artan girdi maliyetleri, TARSİM sigortası, ihracat sorunları ve elma fiyatlarının değerlendirildiği ziyarette konuşan Ömer Fethi Gürer, elma üretiminde önemli bir merkez olan Niğde'nin, Türkiye'de ağaç sayısı bakımından birinci sırada bulunduğunu söyledi.Niğde'de geçen yıl zirai don nedeniyle 650 bin ton elma üretilirken, 500 bin tonluk kayıp yaşandığını, bu yıl ise bahçelerin kendisini göstermeye başladığını ve budama çalışmalarının sürdüğünü anlatan Gürer, "Ürünle ilgili yeni düzenlemeler de beraberinde bekleniyor. Küresel iklim değişikliğinden dolayı zirai don, artık önemli bir risk. Bunun için de TARSİM sigortası başta olmak üzere önlemler gerekiyor.
ÇKS'si olan yerlere geçen yıl destek verildi ama ÇKS'si olmayan küçük aile tipi işletmeler bundan yararlanamadı" diye konuştu. "Maliyetler geçen seneye göre yüzde 40'a yakın yükseldi" Elma üreticisi Cemil Acer, üretimde maliyet artışlarının üreticiyi zorladığını belirterek, "Bu sene malum savaş da etkili oldu. Maliyetler yüzde 40'a yakın yükseldi.
Senenin başındayız, önümüzdeki süreçte ne olacağını bilmiyoruz. Şu ana kadarki yapılan işlere göre, yüzde 40'a yakın bir artış var. Bundan sonra süreç yeni başladı.
Budama yaptık, bundan sonra bakım süreci devam edecek. Elmanın bakımında budama önemli. İlaçlama var, gübreleme var.
Bunun yanında hasat ve işçilik var" ifadelerini kullandı. "1 milyon liralık ürünü sigorta ettiriyorsanız yüzde 100 don olsa bile yarısını ödüyor" Gürer'in "TARSİM'le ilgili sigorta yaptırmayı düşündüğünüzde karşınıza çıkan sorunlar var mı?" sorusuna, Acer şu yanıtı verdi:"Tabii ki çok büyük sorun var. Kronik bir sorun bu.
Modern hayatta her yıl bütün ürünleri sigorta ettirmek istiyorum ve sigorta maliyetine katlanmak istiyorum. Bu üretim maliyetinin içerisine konması gereken bir durum. Ama şu andaki Türkiye'deki TARSİM sisteminde bu olanaksız, mümkün değil.
Örneğin 1 milyon liralık elmayı sigorta ettirmek istiyorum. Benden 1 milyon liranın yüzde 20'si kadar sigorta primi istiyor. Yani 200 bin lira.
Yüzde 20 muafiyet var, yüzde 30 da ekstra müştereken muafiyet var."Gürer'in "Yani TARSİM ortağınız gibi mi çalışıyor" sorusuna elma üreticisi Acer, "Tabii ki. 1 milyon liralık ürünü sigorta ettiriyorsanız yüzde 100 don olsa bile yarısını ödeyecek. 500 bin lira ödeyecek, onun için de benden 200 bin lira para istiyor.
Ben her yıl üretime yüzde 20 nasıl maliyet eklerim? O yüzden kimsenin yaptıracağını düşünmüyorum. Bu sürdürülebilir bir durum değil" yanıtını verdi.CHP'li Gürer, gübre, mazot ve elektrik fiyatlarının üretimi doğrudan etkilediğini belirterek, "TARSİM'de sorun var.
Gübre geçen yıla göre önemli ölçüde artış gösterdi. Savaştan da etkilendi. Mazota gelen zamlar ve elektriğe yapılan zamlar sulama maliyetlerini doğrudan etkiliyor.
Bunların tamamının maliyete yansıması olacak. Girdi maliyeti artınca bunların raftaki fiyatı da artacak" diye konuştu."Yurt dışı pazarda çok ciddi sorun var"Cemil Acer, "Şu anda yurt dışı pazarda çok ciddi sorun var. Dolar kuru çok düşük olduğu için uluslararası piyasada rekabet zorlaştı.
Geçen yıl tüccar elmayı 40-50 liraya aldı. Depolama, ilaçlama, işçilik gibi maliyetler de var" dedi.Niğde Elma Üretici Birliği yönetiminde de yer alan üretici Acer, yaklaşık bin 700 hektarlık alanda üretim yaptıklarını belirterek, modern tarım yöntemleri kullandıklarını ifade etti. Acer, damlama sulama ve bilimsel üretim teknikleriyle verimliliğin yüksek olduğunu ancak buna rağmen sorunların devam ettiğini dile getirdi.Ömer Fethi Gürer, Türkiye'nin en önemli sorunlarından birinin üretim öncesi, üretim süreci ve üretim sonrası pazarlamayla depolama süreçlerinde kamunun yeterince katkı sağlamaması olduğunu belirterek, sigortadan işçiliğe kadar her alanda destek verilmesi gerektiğini söyledi.
Müteşebbislerin yatırım yaptığını ancak sorun yaşandığında üreticinin yanında olunması gerektiğini ifade eden Gürer, üretimin artması için girdi maliyetlerinin sübvanse edilmesinin önemine dikkati çekti."TARSİM üreticinin ortağı gibi değil, onun sorununu çözen olmalı"Gürer, nisan ayında hava sıcaklıklarının düşük seyretmesinin zirai don riskini artırdığını da ifade ederek, "Nisan sonuna kadar böyle giderse bu yıl da zirai don riski var. Bu nedenle TARSİM yeniden yapılandırılmalı. Kanun teklifi de verdik.
TARSİM üreticinin ortağı gibi değil de onun yaşadığı sorunda onun sorununu çözen olmalı" şeklinde konuştu. "2026 hasat döneminde tarlada 25 lira normal bir fiyat olur" Elmanın pazardaki fiyatının 100 lira civarında olduğu belirtilirken Gürer'in "Bu yıl kaç liradan satılmasını bekliyorsunuz" sorusuna üretici Acer, "2026 hasat döneminde tarlada 25 lira normal bir fiyat olur. Geçen yıl 45 liraydı.
Soğuk çok etkilediği için arz-talep dengesi bozuldu. Bu yıl don olmazsa, verimlilik sağlanırsa daha uygun fiyatta elma yeme şansımız olur. Pazarda elma fiyatı çok yüksek.
Vatandaşın yemesi gerekiyor. Muz 60-80 lira, elma 100-150 lira. Elma, Anadolu'nun temel gıdasıdır.
Makul fiyatlarda olması gerekiyor" dedi."Aracılık daraltılmalı, ürün daha uygun fiyatla vatandaşa gidebilmesinin yolu açılmalı"Görüşmenin sonunda Gürer, üreticinin raf fiyatını aldığı yönündeki algının doğru olmadığını belirterek, "Bazen üretici raftaki fiyatı alıyormuş gibi düşünülüyor. Oysa üretici maliyetleri hesaplıyor, makul bir kar koyuyor. Ürün en az dört aracının elinden geçiyor.
Rafa gelene kadar fiyat dörde katlıyor. Bu sistemi düzeltmek lazım. Aracılık daraltılmalı, ürünün daha uygun fiyatla vatandaşa gidebilmesinin yolu açılmalı" şeklinde konuştu.
