Sudan'daki çatışmalardan kaçışın üzerinden neredeyse üç yıl geçmesine rağmen, Güney Sudan'daki Renk Geçiş Merkezi'nde barınan binlerce mülteci, göreli güvenliğe kavuşmuş olmalarına rağmen açlık, eğitime sınırlı erişim ve yetersiz temel hizmetler gibi ciddi zorluklarla karşı karşıya kalmaya devam ediyor.Sudan'da 15 Nisan 2023'te ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında başlayan çatışmalar, dünyanın en büyük insani krizlerinden birine yol açtı.Çatışmalar nedeniyle 11 milyonu aşkın kişi ülke içinde yerinden edilirken, 4 milyona yakın kişi de komşu ülkelere sığınmak zorunda kaldı.Bunların bir kısmı da 2011'de Sudan'dan ayrılarak bağımsızlığını kazanan Güney Sudan'a geçti.Güney Sudan'ın kuzeyindeki Yukarı Nil eyaletinin Renk şehrinde Sudan'dan gelen mülteciler için kurulan "Renk Geçici Merkezi"nde binlerce aile kalıyor.Gıda ve su eksikliği ile eğitim sorunuÇoğu kadın ve çocuklardan oluşan aileler, güvensizlik, gıda ve su eksikliği ve eğitime erişimin zorluğundan muzdarip.Sudan'daki çatışmalardan kaçıp Güney Sudan'a ulaşan ve Renk Geçici Merkezi'nde bulunan Najah el-Fadl, Israhak Yusuf ve Fathina Abdurrahman, AA muhabirine, kampta yaşadıkları zorlukları anlattı.Eşini çatışmalarda kaybettiğini belirten Fadl, 35 yaşında dört çocuk annesi olarak yeniden hayatını kurmaya çalıştığını söyledi.Fadl, "Çocuklarımın hayatını kurtarmak için Sudan'dan ayrıldım. İnsansız hava araçları vardı ve askerler evlere giriyordu. Artık orası güvenli değildi." dedi.Aralık 2023'te hamileyken tehlikeli bir yolculuğun ardından, yanında yalnızca küçük bir çantayla Güney Sudan'a ulaştığını aktaran Fadl, Renk biraz güvenli olsa da burada günlük yaşamın sürekli bir mücadele olduğunu vurguladı.Fadl, "Burada durum güvenli ama hayat çok zor.
Birçok iç sorunla karşı karşıyayız." diye konuştu.En acil sorunlardan birinin eğitime erişim eksikliği olduğuna dikkati çeken Najah el-Fadl, çocuklarının Renk'e geldiklerinden bu yana okula gidemediğini dile getirdi.Fadl, "Burada onlar için okul yok. Çocuklar çok zor durumda. En azından alt sınıflar için bir okul olsa bile yardımcı olurdu." ifadelerini kullandı."Bir şey bulursam yeriz, bulamazsam aç kalırız"Yakındaki eğitim alanlarının ya aşırı kalabalık ya da karşılanamayacak kadar pahalı olduğunu anlatan Fadl, yerel bir restoranda uzun saatler çalıştığını, cüzi ücretler kazandığını ve bazen artan yemekleri eve götürdüğünü söyledi.Fadl, "Bu şekilde hayatta kalıyorum.
Bir şey bulursam yeriz, bulamazsam aç kalırız. En azından burada güvenlik var. Hayattayız." şeklinde konuştu.Eşinin ölümünden sonra, ailesinin tüm sorumluluğunu tek başına üstlendiğini aktaran Fadl, şunları kaydetti: "Artık her şey annenin üzerinde.
Çocukların yiyeceğe, kıyafete ve okula ihtiyacı var. Tek bir kişi her şeyi yapamaz. Sudan'da düzgün evlerimiz, elektriğimiz ve okullarımız vardı.
Şimdi çok zor koşullarda yaşıyoruz.""Kötü koşullar sağlık risklerini artırıyor"İki çocuk annesi Yusuf (35) da Sudan'ın orta kesimlerindeki Cezira eyaletinin merkezi Vad Medeni'den buraya ilk olarak 2023'te geldiğini, burada bir hafta kaldıktan sonra çocuğunun hastalanması sebebiyle Sudan'a geri döndüğünü dile getirdi.Çocuğuna açlık ve iştahsızlıktan kaynaklanan ağır akut yetersiz beslenme teşhisi konduğunu anlatan Yusuf, Renk'e tekrar döndüklerini, çocuğunun bir beslenme merkezinde tedaviye erişebildiğini ve iyileştiğini belirtti.Yusuf, "Bazen günde sadece bir öğün yemek yiyoruz. Bazen hiç yiyecek olmuyor ve çocuklarıma süt veriyorum." dedi.Geçimini sağlamak için kek yapıp satarak küçük bir gelir elde ettiğinin altını çizen Yusuf, "İşimi büyütmek ve ailemi daha iyi geçindirmek için nakit desteğe ihtiyacım var." diye konuştu.Suya erişim ve sanitasyon konusunda sorunlar yaşadıklarını vurgulayan Yusuf, kötü koşulların sağlık risklerini artırdığını sözlerine ekledi."Kendimizi destekleyebileceğimiz yollar istiyoruz"Fathina Abdurrahman (57) ise 2023'te Sudan'dan tek başına Renk'e geldiğini, çocuklarının bir kısmının Kenya'ya gittiğini, birçok kişi gibi burada kısa süre kalacağını düşündüğünü söyledi.Abdurrahman, "Buraya geldiğimde bunun bir veya iki gün kalacağımız geçici bir yer olduğu söylendi." ifadesini kullandı.İnsani yardım kuruluşlarının desteğini takdir eden Abdurrahman, bunun artan ihtiyaçları karşılamak için yeterli olmadığını belirtti.Abdurrahman, "Kuruluşlara, özellikle yetersiz beslenen çocuklara yardım ettikleri için teşekkür ediyoruz. Ama hayat hala çok zor." şeklinde konuştu.Geçim kaynakları için mesleki eğitim veya küçük iş fırsatları gibi destekler talep eden Abdurrahman, "Kendimizi destekleyebileceğimiz yollar istiyoruz." dedi.Abdurrahman, şöyle devam etti: "Sudan halkına ve hükümetine mesajım, barışı sağlamaları ve bizim evimize dönebilmemiz.
Çok acı çektik. Çocuklarımız okulsuz çok zor durumda. Onların eğitim almasına yardımcı olursanız, her şey değişir."
