Ondokuz Mayıs Üniversitesinin (OMÜ) ev sahipliğinde 2 gün sürecek "Türk Dünyası Şehircilik Zirvesi" başladı.
OMÜ Kongre Kültür Merkezi'nde düzenlenen programda açılış konuşmasını yapan OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, Türklerin köklü şehircilik geleneğine dikkati çekerek bu birikimin kent anlayışına yön verdiğini söyledi.
Aydın, "Orhun Yazıtları'ndan itibaren şehir kültürüne sahip olduğunu bildiğimiz Türkler, tarihin akışı içinde önemli medeniyet merkezleri inşa etmeyi başarmış bir millettir. Türk medeniyetinin mayalandığı mekanlar olarak şekillenen Türkistan şehirleri, Anadolu'da hayat bulan yerleşim kültürüne de ilham kaynağı olmuştur. Tarihi Türk şehir anlayışında kentlerin en ihtişamlı yapılarının medreseler olması, dönemin ruhunda ilme verilen değerin en açık yansımasıdır." diye konuştu.
Üniversitelerin bilgi üretmenin ötesinde kent kimliğini ve şehirlerin geleceğini şekillendiren stratejik merkezler olduğunu dile getiren Aydın, "Medrese geleneğinin üniversiteye dönüştüğü çağımızda üniversiteler, bilgi üreten kurumlar olmanın ötesinde, kent kimliğine yön veren ve şehirlerin geleceğine istikamet sunan stratejik merkezler haline gelmiştir. Değişen dünyayla birlikte çeşitlenen bireysel ve toplumsal ihtiyaçlar, kent olgusu bağlamında yeni akademik yaklaşımları devreye sokmayı kaçınılmaz hale getirmektedir. Bu süreçte üniversitelerin, şehirlerin sorunlarına ürettikleri çözüm önerileri farklı kentlerin gelişimi için model oluşturabilir." ifadelerini kullandı.
Samsun Valisi Orhan Tavlı da Türk devletlerinin adaleti ulaştırdığı her yerde şehir mimarisine önem verdiğini belirterek, şehirlerin aynı zamanda bir kimlik ve kültür taşıyıcısı olduğunu söyledi.
Türk devletlerinin doğudan batıya ilerleyişinin bir imar ve inşa hareketi olarak değerlendirilebileceğini ifade eden Tavlı, Anadolu'nun şehircilik ve mimari tarihinde önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı.
Şehirlerin yalnızca yaşam alanı olmadığını dile getiren Tavlı, insanların şehirlere kimlik kazandırırken şehirlerin de insanlara kültür ve kimlik verdiğini kaydetti.
Ecdadın şehir mimarisinde estetik ve sağlam yapılar inşa ederken doğaya da hassasiyet gösterdiğini belirten Tavlı, cami, han ve medrese gibi yapıların cephelerine kuş evleri yapılmasının ve yerleşimlerin asırlık ağaçlar etrafında şekillenmesinin bunun en somut örnekleri olduğunu vurguladı.
Tavlı, şehirlerin imarına katkı sağlayan tüm kişi ve eserleri hayırla andığını da sözlerine ekledi.
MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Samsun Milletvekili Prof. Dr. İlyas Topsakal, şehirlerde insan sayısı az ve beton ne kadar fazlaysa o şehirlerde kültür ve medeniyetin o kadar azaldığını kaydetti.
Anadolu'nun çok güzel şehirleri ve köyleri olduğunu, kültür ve medeniyetin yüksek yerler olduğunu dile getiren Topsakal, şunları kaydetti:
"Anadolu'da şehirler sırtını dağlara vermiştir, güneşe karşıdır, suyu vardır. Sabahı vardır, gecesi vardır, sesi vardır, rüzgarı vardır. Çocuk bunları hisseder ama bütün çocuklarımızı siz şehirlere taşırsanız, şehirlerde hiçbir havası ve hiçbir nefesi olmayan binalara taşırsanız geleceğimizden o zaman endişe duyabiliriz. Türk dünyası deyince Türk dünyasının çok muhteşem şehirleri var. Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tataristan'da Kazan'da Tuva, Hakas, Yakut o bölgelerde çok güzel şehirlerimiz var."
