Norveç, elektriğinin neredeyse tamamını yenilenebilir kaynaklardan ürettiği için dünyanın en çevreci ülkelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Ayrıca 35 yıl önce, şirketlerin saldıkları her ton sera gazı için ücret ödemesini öngören karbon vergilerini uygulamaya koyan ilk ülkelerden biri olmuştu.
Buna karşın Norveç, kirletici fosil yakıtların – gaz ve petrol – üretimini artırıyor.
Fncak bunları yurt içinde kullanmak yerine büyük ölçekte ihraç ederek devasa gelirler elde ediyor.
Nitekim ülkenin geleceği, içeride caydırmaya çalıştığı bu yakıtların kullanımına ayrılmaz biçimde bağlı.
İçeride karbonsuzlaşma ile küresel ölçekte büyük bir fosil yakıt ihracatçısı olma rolü arasındaki bu çelişkiye "Norveç paradoksu" adı veriliyor ve bu durum yıllardır yoğun bir siyasi ve toplumsal tartışmaya yol açıyor.
Peki Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının getirdiği küresel fiyat artışlarıyla birlikte Orta Doğu'daki savaş Norveç'i nasıl etkiliyor ne anlama geldi? Ve bu durum ülkenin en rahatsız edici tartışmalarından birini yeniden alevlendirdi mi?
Birleşmiş Milletler İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Norveç dünyanın en gelişmiş ülkelerinden biri ve enerji sektörü bu gelişimi yönlendiren başlıca zenginlik kaynağı.
Bu sektörden yapılan ihracat, yurtdışına satılan tüm malların yaklaşık %60'ını oluştururken ve ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının (GSYH) %20'sinden fazlasını temsil ediyor.
Devlet, Norveç kıta sahanlığının başlıca işletmecisi olan Equinor adlı holdingde çoğunluk hissesini elinde bulunduruyor ve kârlarının büyük bölümünü bir egemen varlık fonuna aktarıyor.
2025 sonu itibarıyla fonda tahmini 1,9 trilyon dolar tutarında varlık bulunuyordu — bu da Norveç vatandaşı başına yaklaşık 350.000 dolar (16 milyon TL) anlamına geliyor.
Büyüyen bu para havuzu aynı zamanda Norveç'in cömert emeklilik sistemini ve refah devletini fiilen ayakta tutuyor.
